चालू घडामोडी: Current Affairs 09 November 2026

Current Affairs 09 November 2026. Daily Current Affairs in Marathi for MPSC, UPSC and other competitive exams.

चालू घडामोडी 09 नोव्हेंबर 2026. स्पर्धा परीक्षांसाठी महत्त्वाच्या असलेल्या 09 नोव्हेंबर 2026 च्या दिवसभरातील प्रमुख घडामोडी — विज्ञान, तंत्रज्ञान, संरक्षण, अर्थव्यवस्था आणि पर्यावरण या क्षेत्रांतील 8 महत्त्वाच्या बातम्या मराठीत. www.majhinaukari.online/current-affairs-09-november-2026/

Post Date: 9 Nov 2026

Last Update: 9 Nov 2026

चालू घडामोडी: Current Affairs 09 November 2026

www.MajhiNaukari.online

1. मंगळ ग्रहाचा 4.1 अब्ज वर्षे जुना तुकडा — ‘टेघाझा 001’ उल्कापिंडाची ओळख पटली
मालीमधील सहारा वाळवंटात सापडलेल्या ‘टेघाझा 001’ (Teghaza 001) या गुलाबी रंगाच्या उल्कापिंडाची ओळख शास्त्रज्ञांनी मंगळ ग्रहाचा तुकडा म्हणून पटवली आहे. हा तुकडा किमान 4.1 अब्ज वर्षांपूर्वी तयार झाला होता. 2022 मध्ये एका क्षारयुक्त मैदानावर उल्कापिंड शोधणाऱ्यांना तो सापडला होता. नासाच्या ‘जेट प्रोपल्शन लॅबोरेटरी’मधील ग्रहशास्त्रज्ञ यांग लिऊ यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या या संशोधनाचे निष्कर्ष 29 ऑक्टोबर 2026 रोजी ‘सायन्स’ (Science) या नियतकालिकात प्रसिद्ध झाले आहेत.

2. ‘सेमीकॉन इंडिया 2.0’ वेबपेजचे अनावरण — Pillars 2, 3 आणि 4 साठी अर्ज पोर्टल सुरू
केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी 06 नोव्हेंबर 2026 रोजी ‘सेमीकॉन इंडिया 2.0’ (Semicon India 2.0) या कार्यक्रमाचे वेबपेज अनावरण केले. या कार्यक्रमाच्या दुसऱ्या, तिसऱ्या आणि चौथ्या स्तंभांसाठी (Pillars 2, 3, and 4) वेब ॲप्लिकेशन पोर्टल सुरू करण्यात आली असून, भारताच्या सेमीकंडक्टर उद्योगातील विशिष्ट क्षेत्रांसाठी अर्ज उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत.

3. कल्याणकारी योजनांसाठी आधारऐवजी मतदार ओळखपत्र? — EPIC + बायोमेट्रिकचा प्रस्ताव चर्चेत
केंद्रीय पंचायती राज मंत्र्यांनी सुचवले आहे की, राज्य सरकारच्या कल्याणकारी योजनांच्या लाभार्थ्यांची ओळख पटवण्यासाठी आधार कार्डाऐवजी किंवा आधार कार्डासोबतच, बायोमेट्रिक प्रमाणीकरणासह ‘मतदार ओळखपत्र’ (EPIC) हे मुख्य दस्तऐवज म्हणून वापरले जाऊ शकते. मात्र, या सूचनेमुळे लाभार्थी वगळले जाण्याची शक्यता, प्रशासकीय अंमलबजावणीची व्यवहार्यता आणि घटनात्मक अधिकार या मुद्द्यांवर मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.

4. भारतातील पहिला खाजगी छोटा टोकामाक — बंगळूरूच्या प्रानोस फ्युजनची ‘प्रज्ञा’
बंगळूरूस्थित प्रानोस फ्युजन (Pranos Fusion) कंपनीने ‘प्रज्ञा’ (PRAGYA) सादर केली आहे. कंपनीच्या दाव्यानुसार, हा भारतात खाजगीरित्या विकसित करण्यात आलेला पहिला छोटा टोकामाक आहे. देशातील खाजगी क्षेत्राच्या पुढाकाराने होणाऱ्या अणु संलयन (nuclear fusion) संशोधनाच्या दृष्टीने ही एक मोठी उपलब्धी मानली जात आहे.

5. ‘समुद्रयान’ मोहिमेअंतर्गत 2028 पर्यंत 6,000 मीटर खोलीवर पहिला मानवी खोल-समुद्र प्रवास
‘इंडो-पॅसिफिक रिजनल डायलॉग’ (IPRD) 2026 मध्ये देशांतर्गत तांत्रिक क्षमता आणि आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक सहकार्यावर प्रकाश टाकताना जाहीर करण्यात आले की, भारत 2028 पर्यंत ‘समुद्रयान’ (Samudrayaan) मोहिमेअंतर्गत 6,000 मीटर खोलीपर्यंत पहिला मानवी खोल-समुद्र प्रवास (human deep-sea voyage) पूर्ण करणार आहे.

6. वित्तीय बाजारांसाठी RBI ची नवी समिती — ‘टेक्निकल कन्सल्टेटिव्ह कमिटी फॉर फायनान्शिअल मार्केट्स’ (TCCFM)
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) अलीकडेच ‘टेक्निकल कन्सल्टेटिव्ह कमिटी फॉर फायनान्शिअल मार्केट्स’ (TCCFM) ची स्थापना केली आहे. भारतातील वित्तीय बाजारांवर परिणाम करणाऱ्या नियामक, कार्यात्मक आणि धोरणात्मक विषयांबाबत बाजारपेठेतील सहभागी घटकांशी संवाद अधिक दृढ करणे हा या समितीचा उद्देश आहे.

7. नौदलासाठी आठ ‘नेक्स्ट-जनरेशन कॉर्व्हेट्स’ — GRSE आणि गोवा शिपयार्डसोबत ₹53,866.50 कोटींचे करार मंजूर
कॅबिनेट कमिटी ऑन सिक्युरिटी (CCS) ने भारतीय नौदलासाठी आठ ‘नेक्स्ट-जनरेशन कॉर्व्हेट्स’ (NGCs) बांधण्यासाठी ‘गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनिअर्स’ (GRSE) आणि ‘गोवा शिपयार्ड लिमिटेड’ (GSL) यांच्यासोबत ₹53,866.50 कोटी रुपयांचे करार करण्यास मंजुरी दिली आहे.

8. ॲमेझॉन वर्षावन आता कार्बन शोषक न राहता कार्बन उत्सर्जनाचा निव्वळ स्रोत — ‘नेचर’मधील अभ्यास
‘नेचर’ (Nature) या नियतकालिकात प्रकाशित झालेल्या एका ताज्या अभ्यासानुसार, जंगलतोड, वणवे आणि वाढत्या तापमानामुळे कार्बन डायऑक्साइड शोषून घेण्याची क्षमता कमी झाल्याने, ॲमेझॉन वर्षावन आता कार्बन शोषक न राहता कार्बन उत्सर्जनाचा निव्वळ स्रोत बनले आहे.

Current Affairs 09 November 2026 – Frequently Asked Questions (FAQ)

1. ‘टेघाझा 001’ उल्कापिंडाचे वैशिष्ट्य काय आहे?
‘टेघाझा 001’ हा मालीमधील सहारा वाळवंटात 2022 मध्ये सापडलेला गुलाबी रंगाचा उल्कापिंड असून, तो मंगळ ग्रहाचा किमान 4.1 अब्ज वर्षे जुना तुकडा आहे. याबाबतचे संशोधन नासाच्या ‘जेट प्रोपल्शन लॅबोरेटरी’मधील यांग लिऊ यांच्या नेतृत्वाखाली झाले असून, निष्कर्ष 29 ऑक्टोबर 2026 रोजी ‘सायन्स’ नियतकालिकात प्रसिद्ध झाले आहेत.

2. ‘सेमीकॉन इंडिया 2.0’ मध्ये काय सुरू करण्यात आले आहे?
केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी 06 नोव्हेंबर 2026 रोजी ‘सेमीकॉन इंडिया 2.0’ वेबपेजचे अनावरण केले असून, कार्यक्रमाच्या Pillars 2, 3 आणि 4 साठी वेब ॲप्लिकेशन पोर्टल सुरू करण्यात आली आहेत. भारताच्या सेमीकंडक्टर उद्योगातील विशिष्ट क्षेत्रांसाठी अर्ज उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत.

3. ‘प्रज्ञा’ (PRAGYA) म्हणजे काय?
‘प्रज्ञा’ हा बंगळूरूस्थित प्रानोस फ्युजन कंपनीने सादर केलेला छोटा टोकामाक असून, कंपनीच्या दाव्यानुसार तो भारतात खाजगीरित्या विकसित झालेला पहिला छोटा टोकामाक आहे. खाजगी क्षेत्राच्या नेतृत्वाखालील अणु संलयन संशोधनातील ही एक महत्त्वाची उपलब्धी आहे.

4. ‘समुद्रयान’ मोहिमेअंतर्गत भारत काय साध्य करणार आहे?
भारत 2028 पर्यंत ‘समुद्रयान’ मोहिमेअंतर्गत 6,000 मीटर खोलीपर्यंत पहिला मानवी खोल-समुद्र प्रवास पूर्ण करणार आहे. ही घोषणा ‘इंडो-पॅसिफिक रिजनल डायलॉग’ (IPRD) 2026 मध्ये करण्यात आली.

5. भारतीय नौदलासाठीच्या ‘नेक्स्ट-जनरेशन कॉर्व्हेट्स’ कराराचे मूल्य किती आहे?
कॅबिनेट कमिटी ऑन सिक्युरिटीने (CCS) आठ ‘नेक्स्ट-जनरेशन कॉर्व्हेट्स’ (NGCs) बांधण्यासाठी GRSE आणि गोवा शिपयार्ड लिमिटेडसोबत एकूण ₹53,866.50 कोटी रुपयांच्या करारांना मंजुरी दिली आहे.

6. स्पर्धा परीक्षांसाठी रोजची चालू घडामोडी कोठे वाचाव्यात?
दररोजच्या चालू घडामोडी व नोकरीच्या जाहिरातींसाठी आमच्या होमपेजला भेट द्या; UPSC भरती, Indian Army TES भरती, ISRO SDSC SHAR Apprentice भरती, CSIR UGC NET व GATE 2027 यांसारख्या भरत्यांची माहितीही येथे मिळते.

Tags: Current Affairs 09 November 2026, Daily Current Affairs, चालू घडामोडी, MPSC Current Affairs, UPSC Current Affairs, Daily News Marathi.